Эх хавтангаа хэрхэн шалгах вэ
Санах ой нэмэх, диск солих, шинэ видео карт авахаас өмнө эх хавтангаа мэдэх хэрэгтэй. Компьютерээ задлах шаардлагагүй — бүгдийг нь дэлгэцээс уншиж болно.
Эх хавтан гэж юу вэ
Эх хавтан бол компьютерын бүх хэсгийг хооронд нь холбож байгаа том хавтан. Процессор, санах ой, диск, видео карт бүгд үүн дээр суудаг. Тиймээс юу нэмж болох, юу нэмж болохгүйг эх хавтан шийднэ — санах ойн слот хэд байна, ямар төрлийн диск дэмжинэ, процессороо солиход тохирох уу гэдгийг.
«Санах ой нэмье» гэж дэлгүүр орохын өмнө эх хавтан чинь DDR3 юу DDR4 юу, хоосон слот үлдсэн үү, хамгийн ихдээ хэдэн ГБ дэмждэг вэ гэдгийг мэдэхгүй бол буруу зүйл авах эрсдэлтэй. DDR4 санах ой DDR3 слотод огт орохгүй.
Арга 1: Нэг товшилтоор (хамгийн хялбар)
MyPC.mn-ийн шалгалтын програмыг ажиллуулаад «Эх хавтан» хэсгийг нээнэ. Загвар, үйлдвэрлэгч, BIOS хувилбар, BIOS-ийн огноо, санах ойн слотын тоо, аль нь дүүрсэн бүгд нэг дор харагдана. Ямар нэг юм бичих, командын мөр нээх шаардлагагүй.
Арга 2: Командын мөрөөр
Програм суулгахгүйгээр Windows дотроос шууд уншиж болно.
Командын цонх нээх
Win+R дарж cmd гэж бичээд Enter дарна.
Эх хавтангийн загвар унших
Дараах мөрийг хуулж тавиад Enter дарна:
wmic baseboard get product,Manufacturer,version,serialnumber
Гарч ирэх Product нь загварын нэр (жишээ нь B450M-A), Manufacturer нь үйлдвэрлэгч (ASUS, Gigabyte, MSI гэх мэт).
BIOS хувилбар унших
wmic bios get smbiosbiosversion,releasedate
ReleaseDate нь BIOS-ийн огноо. Эхний 8 орон нь он-сар-өдөр: 20210914 гэвэл 2021 оны 9 сарын 14.
Санах ойн слот шалгах
wmic memorychip get banklabel,devicelocator,capacity,speed,memorytype
Энэ нь дүүрсэн слотуудыг л харуулна. Нийт хэдэн слот байгааг мэдэхийн тулд:
wmic memphysical get maxcapacity,memorydevices
MemoryDevices — нийт слотын тоо. MaxCapacity — дэмжих дээд хэмжээ, килобайтаар. 1048576 гэвэл 1 ГБ тул 33554432 ÷ 1048576 = 32 ГБ гэсэн үг.
Windows 11-ийн шинэ хувилбаруудад wmic команд хасагдсан байж болно. Тэр тохиолдолд Win+R → powershell нээгээд дараах мөрийг ашиглана:
Get-CimInstance Win32_BaseBoard | Select Manufacturer,Product,Version
Арга 3: Системийн мэдээллийн цонх
Win+R → msinfo32 → Enter. Гарч ирэх цонхны эхний хуудсанд:
- BaseBoard Manufacturer — эх хавтангийн үйлдвэрлэгч
- BaseBoard Product — загвар
- BIOS Version/Date — BIOS хувилбар ба огноо
- BIOS Mode — UEFI эсвэл Legacy. Windows 11 суулгахад UEFI байх шаардлагатай.
- Secure Boot State — On эсвэл Off
Юу нь юуг илэрхийлэх вэ
| Мэдээлэл | Юунд хэрэгтэй вэ |
|---|---|
| Загвар (Product) | Үйлдвэрлэгчийн сайтаас драйвер, BIOS шинэчлэлт татахад. Энэ нэрийг Google-д бичвэл бүрэн үзүүлэлт гарна. |
| Чипсет | Ямар процессор тохирох, хэдэн M.2 диск залгах боломжтойг тодорхойлно. Загварын нэрэнд ихэвчлэн орсон байдаг: B450, H610, Z790 гэх мэт. |
| Санах ойн слот | Нэмж болох эсэх. 4 слоттой, 2 нь дүүрсэн бол 2 хоосон байна. |
| Дэмжих дээд хэмжээ | Хэт их санах ой авч дэмий зарцуулахгүй байхад. |
| BIOS огноо | 3-аас дээш жилийн хуучин бол шинэчлэх үү гэж бодож болно. Гэхдээ ажиллаж байгаа бол хүчээр шинэчлэх шаардлагагүй. |
| BIOS Mode | Legacy бол Windows 11 суулгахад эхлээд UEFI рүү шилжүүлэх шаардлагатай. |
Зөөврийн компьютерт
Зөөврийн компьютерт эх хавтангийн загвар нь ихэвчлэн утга учиргүй дотоод код байдаг (жишээ нь 8496). Оронд нь компьютерын бүтэн загварыг хайх хэрэгтэй:
wmic csproduct get name,vendor,identifyingnumber
Name нь загвар (жишээ нь Latitude 5420), IdentifyingNumber нь сериал дугаар. Dell, HP, Lenovo-ийн сайт дээр энэ сериал дугаарыг бичвэл яг тэр компьютерын драйвер, баталгааны хугацаа гарч ирнэ.
Dell — dell.com/support дээр Service Tag; HP — support.hp.com дээр Serial Number; Lenovo — support.lenovo.com дээр Serial. Эдгээрээр компьютерын анхны тохиргоо, санах ойн дээд хэмжээ, албан ёсны драйвер бүгд гарна.
Эх хавтан эвдэрсэн шинж
Эх хавтан эвдрэх нь ховор боловч хэрэв болвол дараах шинж илэрнэ:
- Огт асахгүй — сэнс ч эргэхгүй, гэрэл ч асахгүй. Эхлээд тэжээлийн блокоо шалгана.
- Асаад дэлгэц гарахгүй — сэнс эргэж байгаа ч дүрс алга. Санах ой, видео картыг сугалж дахин суулгаж үзнэ.
- Дуут дохио — асаахад «би-и-и» гэж давтан дуугарна. Дохионы тоо нь ямар хэсэг эвдэрснийг заана.
- Огноо, цаг үргэлж буцдаг — эх хавтангийн дугуй батарей (CR2032) дууссан. Энэ нь эвдрэл биш, 2000 төгрөгийн батарей солиход л болно.
- Хөөсөрсөн конденсатор — задлаад харвал жижиг цилиндр хэсгүүдийн толгой хавдсан, эсвэл шингэн гоожсон байвал эх хавтан муудсан.
- USB нүхнүүд ажиллахаа больсон — тэр дороо биш, аажмаар нэг нэгээрээ.
Дохио нь BIOS-ийн үйлдвэрлэгчээс хамаарна. Ерөнхийдөө: 1 удаа богино — бүх зүйл хэвийн. Давтан богино — санах ойн асуудал. 1 урт + 2–3 богино — видео картын асуудал. Тасралтгүй — тэжээл эсвэл хэт халалт.
BIOS шинэчлэх нь хэрэгтэй юу
Ихэнх тохиолдолд шаардлагагүй. Компьютер хэвийн ажиллаж байгаа бол BIOS-ийг хүчээр шинэчлэх нь ашиггүй эрсдэл. Шинэчлэх нь үнэхээр хэрэгтэй тохиолдол:
- Шинэ процессор суулгах гэж байгаа бөгөөд эх хавтан тэрийг танихгүй байгаа
- Үйлдвэрлэгч тодорхой аюулгүй байдлын засвар гаргасан
- Тодорхой алдаа гарч байгаа бөгөөд шинэчлэлтийн тайлбарт тэр алдааг зассан гэж бичсэн
Эх хавтан бүрмөсөн ажиллахгүй болж болзошгүй. Ширээний компьютерт тасралтгүй тэжээлийн эх үүсвэр (UPS) залгах, зөөврийнд батарейг бүтэн цэнэглээд цэнэглэгчийг залгаастай байлгах шаардлагатай. Эргэлзэж байвал засварын газарт өгөөрэй.
MyPC.mn-ийн үнэгүй шалгалтын програм эх хавтангийн загвар, BIOS хувилбар, санах ойн слотыг автоматаар уншиж харуулна. Юу ч бичих шаардлагагүй. Татах хуудас
Түгээмэл асуултууд
Эх хавтангаа солиход Windows дахин суулгах шаардлагатай юу?
Ихэвчлэн шаардлагагүй — Windows 10, 11 өөр эх хавтан дээр ажиллаж чаддаг. Гэхдээ лиценз нь дахин идэвхжих шаардлагатай болно. Дэлгүүрээс авсан хайрцагтай лиценз бол асуудалгүй шилжинэ. Компьютертэй хамт ирсэн лиценз (OEM) бол эх хавтантай холбоотой тул шинэ лиценз хэрэгтэй болж магадгүй.
Ижил загварын эх хавтан олдохгүй байна
Заавал ижил байх шаардлагагүй. Гол нь: процессорын залгуур (socket) ижил, санах ойн төрөл ижил (DDR4 бол DDR4), хэмжээ нь корпус дотор багтах (ATX, mATX, ITX).
Чипсет гэж юу вэ, хаанаас харах вэ?
Чипсет бол эх хавтангийн «замын цагдаа» — процессор, диск, USB хоёрын хооронд мэдээлэл дамжуулах ажлыг зохицуулдаг. Загварын нэрэнд ихэвчлэн шингэсэн байдаг: B450M-A дээрх B450 нь чипсет. Мэдэхгүй бол Device Manager → System devices дотроос «Chipset» гэсэн үг хайна.